દિશાવિહિન દિશા

જો તમે જીવતા હશો તો, તમારા સપના હશે,

(જીવન ને વધારે રસભર્યું બનાવવા સપના જોવા છે જરૂરી)

સપના હશે તો એ તમારા જીવન નું ધ્યેય હશે,

(સપના ને પામવા બધી જ જરૂરી મહેનત કરી છૂટવી)

ધ્યેય હશે તો તેને પામવાની મહત્વાકાંક્ષા હશે,

(ધ્યેય ને પામવા માટે ની મક્કમતા છે જરૂરી)

મહત્વાકાંક્ષા હશે તો તેના માટે ઉત્કટ ભાવના હશે,

(આકાક્ષાંઓ માટે જુસ્સો છે જરૂરી)

અને આ ભાવના ઓ હશે તો તમે જીવતા હશો જ.

(ભાવના, લાગણી ઓ રાખે છે ધબકતા તમને)

આ કંઈ કવિતા કે કોઈ જ પ્રકાર ની પધ્ય રચના નથી, બસ મન માં ઉમટેલા વિચારો છે

- સુગંધ. (૨૧ જુલાઈ, ૨૦૧૩)

હાઇકુ

બસ એમ જ,

હવે તો અલવિદા,

ખુશ રહેજે.

દરેક શરૂઆત નો અંત હોય છે અને પછી નવી શરૂઆત હોય છે. જુનું છુટતા, વિયોગ નું દર્દ જરૂ થાય છે પણ નવા ભવિષ્ય ની ઇન્તેજારી પણ હોય છે.

- સુગંધ. (૨૨ જુન, ૨૦૧૩)

દોડતો રે

આજકાલ દોડવા નું ચાલુ કર્યું છે. દોડતા દોડતા હજારો વિચારો આવે છે અને એમાં જોરદાર માનસિક આરામ મળી જાય છે. અને વળી એમાં ઘણા બધા "આંખો ઉઘાડનારા" સત્યો પણ સમજાઈ જાય છે.

નાના નાના ભાંખોડિયા ભરતો રે,
પડતો, આખડતો અને ઉભો થતો રે,

સામા પવને આગળ વધતો રે,
જરૂર પડે તો ધીરો પડતો રે,

મલકાતો મલકાતો વધતો રે,
અજાણ્યા આગંતુકો ને નમતો રે,

આગળ આવતા જોખમો માટે,
કમર કસી ને તૈયારી કરતો રે,

પાછળ પોતાની એક એવી,
મજબુત યાદો છોડતો રે,

કોઈ ની રાહ જોયા વગર આપબળે,
'સુગંધ', તું તારે દોડતો રે, દોડતો રે,

- સુગંધ. (૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૩)

નોંધ : છેલ્લી લીટી માં અલ્પવિરામ જાણી જોઇને મુકેલું છે, અલબત્ત મૂળ વાત ના અનુસંધાન માં જ તો.

એના ઘુંટણનું કાવ્ય

માણસ આખી જીંદગી માં ઘણી બધી અવસ્થાઓ માંથી પસાર થાય છે. દરેક અવસ્થા માં તે કંઈક પામે અને કંઈક ગુમાવે. પણ દરેક અવસ્થા માં શીખે જરૂર. નીચે પાંચ ભાગ માં જુદી જુદી અવસ્થા સાથે જીવન ની વિવિધ કળા ઓ ને ઘુંટણ ના રૂપક સાથે જોડી ને લખેલી છે.

એ જયારે ઘુંટણીએ પડ્યો ત્યારે,
માં-બાપ ના આંખ માંથી હર્ષાશ્રુ વહ્યા,
અમારો દીકરો ભાંખોડિયા ભરવા લાગ્યો,
અને એ હસતો રહ્યો, જીંદગી માં મોટો થતો રહ્યો,

એ જયારે ઘુંટણીએ પડ્યો ત્યારે,
એની આંખ માંથી આંશુ વહ્યા,
હું નિષ્ફળ થયો પરીક્ષા માં,
છતાં પણ એ હસતો રહ્યો, જીંદગી થી શીખતો રહ્યો,

એ જયારે ઘુંટણીએ પડ્યો ત્યારે,
મિત્રો ની આખો આનંદ થી ભરાઈ ગઈ,
અમારો દોસ્ત આ સિદ્ધિ ને પામ્યો,
અને એ હસતો રહ્યો, જીંદગી જીવતો રહ્યો,

એ જયારે ઘુંટણીએ પડ્યો ત્યારે,
પ્રિયતમાના આંખ માંથી હર્ષાશ્રુ વહ્યા,
મારો પ્રિયતમ હંમેશને માટે મારો બન્યો,
એ બન્ને સાથે હસતા રહ્યા, જીંદગી નું ગીત ગાતા રહ્યા,

પછી કાળક્રમે એ ઘુંટણ નબળા પડ્યા,
ત્યારે દુનિયા આખી એની સામે ઘુંટણે પડેલી હતી,
પણ એ નતમસ્તક થઈને ભગવાન ની સામે ઉભો રહ્યો,
અને એ હસતો રહ્યો, જીંદગી ની સામે જોઈ ને મરકતો રહ્યો.

- સુગંધ. (૨૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૨)

Realization

તમે ક્યારેક તો આવશો એ વિચારે,
માંડી મીટ તમારા પસાર થવાના માર્ગ માં,

દરરોજ જોયા વિદાય લેતા સુર્યાસ્ત,
નવી સવાર ની શરૂઆત થવાની રાહ માં,

હૃદયે બતાવ્યો અરીસો ખોલી એના દરવાજા,
મળતા મળ્યા તમે એકદમ મારી પાસ માં,

પડી ખબર તમે તો છો માત્ર મૃગજળ,
છબી સમા અંકિત છો હૃદય માં,

માંડી મીટ હવે ભવિષ્યના વિચારે નવા રસ્તે,
મલક્યો 'સુગંધ',  સૂર્યોદય નું કિરણ આંજી આંખ માં.

 બહુ વિચાર્યું પરંતુ ગુજરાતી મથાળું આપવામાં મન ના માન્યું કેમેય કરીને, એટલે આખરે અંગ્રેજી માં લખ્યું. શબ્દો તો ઘણા મળ્યા પણ પછી થયું કે ગુજરાતી કવિતા ને અંગ્રેજી મથાળું, ચાલો કંઈક નવું લાગશે.

- સુગંધ. (૨૫ ડીસેમ્બર,  ૨૦૧૧)

હાઇકુ

સાવજ પણ,
થઇ ને વનરાજ,
સાવ જ સુનો !

"सो सुनार की, एक लोहार की" ની જેમ હાઇકુ ના ૧૭ અક્ષર પણ એવી ચોટદાર રજૂઆત કરવાની શક્તિ હોય છે. અને સરસ વાત એવી છે કે હાઇકુ લખવાની બહુ મજા આવે અને એને મમળાવાની તો ઓર મજા આવે.

- સુગંધ. (૨૫ મે, ૨૦૧૧)

અંત:કરણ

ભટક્યું  મન વન માં, વગડા માં,

અફાટ સમુદ્ર ને ખુલ્લા એવા આકાશમાં;

શોધ ખોળ ચાલુ હતી કશાક ની,

આ જ ધરા પર  કોઈક ખૂણા માં;

શોધી ખુશી અને શોધ્યો સંતોષ,

ફરી વળ્યો મારા  આખા ગામ માં;

મહાયાત્રા પૂરી કરી, ફર્યો પાછો,

મારી પોતાની પાસે, મારા એકાંત માં;

લેખાજોખા લીધા, ઉલટ તપાસ થઇ,

મારી જાત ની, મારા હૃદય માં;

મળી મને, મહામુલી એ વસ્તુ,

પોતાના શરીર રૂપી એવા આ ખોળિયા માં !

Paulo Coelho ની નવલકથા The Alchemist જો વાંચી હોય તો આ વાત જલ્દી સમજાઈ જશે કે હું શું કહેવા માંગું છું. ના વાચી હોય તો પણ કોઈ વાંધો નથી, સમજવા જેવી અને સરળ રીતે સમજાય તેવી આ બહુ સરસ વાત છે.

- સુગંધ. (૧૪ મે, ૨૦૧૧)

ખુલાસો

શાળા ભણતી વખતે ઘણી વાર એવું થતું કે જોઈએ એ ગીતો ના પુરા બોલ, શબ્દો મળતા નહિ અને એ વખતે ઈન્ટર નેટ પણ બહુ પ્રચલિત નહોતું.

પછી એક દિવસ, જયારે હું મોટો થઇ ગયેલો, મારી પાસે લેપટોપ હતું, ઈન્ટર નેટ હતું, ત્યારે ચોક્કસ કહું તો, ૯ ડીસેમ્બર, ૨૦૦૬ ના દિવસે અચાનક ઈચ્છા થઇ કે મને ગમતી બધી ગઝલ, કવિતા, હાઇકુ એકઠા કરું અને મારો બ્લોગ બનાવી ને મુકું. ત્યારે બ્લોગ જગત પણ ધીમે ધીમે જાણીતું થતું જતું હતું, એટલીસ્ટ મારા માટે તો ખરું જ. મારે જયારે પણ જોઈએ ત્યારે હું મારા બ્લોગ પર જઈ ને વાંચી શકું અને જો બીજા કોઈ ને ઉપયોગી થાય તો એના થી રૂડું બીજું શું ? આમ કરતા કરતા હું પણ થોડું ઘણું લખતો થઇ ગયો. આજની તારીખ સુધી માં ટોટલ ૧૯ કૃતિ છે મારી આ જ બ્લોગ પર.

પણ પછી થયું એવું કે ધીમે ધીમે બ્લોગ નો રાફડો ફાટ્યો અને વિનયભાઈ જેમ કહે છે એમ કોપી-પેસ્ટ (વિનયભાઈ ની આ બે લેટેસ્ટ પોસ્ટ વાંચી જોજો, 1st, 2nd) ચાલુ થયું. હું એજ કરતો હતો પણ મારો આમ કરવાનો ઈરાદો મેં ઉપર જ સ્પષ્ટ કર્યો. પણ હવે સમય બદલાઈ ગયો છે . એક શોધતા ૧૭ નહિ ૧૭૦ મળશે કવિતા, તો હવે શું જરૂર છે આમ કરવાની ? કવિતા જોઇશે ત્યારે શોધી દેવાશે ગુગલ દેવતા ની મદદ થી. ઉપરાંત આપણી બધાની પાસે, શિરમોર એવી, Readgujarati, Tahuko અને Layastaro છે જ ને. તો આજ થી એ બધું બંધ. આ બ્લોગ પર ની બધી પોસ્ટ (જે મારી નથી) એ delete કરી નાખી છે. હવે ફક્ત મારી રચના ઓ જ છે.

જયગુજરાત.

- સુગંધ.

હતો ત્યાં ને ત્યાં

એક પ્રેમી પોતાની પ્રેમિકા ને ભૂલવા મથે છે ને એ પ્રયત્ન માં ફરી એની યાદો માં ખોવાઈ જાય છે એ મુદ્દા પર સુઝી આવેલા થોડા વિચારો અહી રજુ કરેલા છે. થોડીક હળવી શૈલી માં સ્ફુરેલા આ વિચારો ને એ રીતે જ મમળાવવાની મજા આવશે.

યાદો ને સમેટી લીધી મેં તારી,
સારું થયું કે હવે તને ભૂલી ગયો,

પણ ના આ વિચારી ને તો પાછો,
મારા મન માં કૈક સળવળાટ થયો,

નાની અમથી હિલચાલ માં થી,
એક મોટો વા-વંટોળ ઉભો થયો,

વાગોળી-મમળાવી ને સંગાથ તારો ,
પાછો હું યથાવત થયો.

- સુગંધ.

તું અને તારૂ અસ્તિત્વ

અમુક પળો ને કેદ કરી મેં કેમેરા માં,
અમુક વાતો ને સાચવી છે કલમ ના સહારે,

પણ કેવી રીતે કેદ કરું તારી આ શરમ ને,
અથવા તારી શરમ ને જોઈ મને થતી અનુભૂતિ ને,

નથી કોઈ માધ્યમ પણ વ્યખાયિત થયેલું,
કે જેમાં હું બચાવી રાખું તારા આ સ્મિત ને,

હા એક માધ્યમ છે મારી પાસે બહુ કામ નું,
જેમાં હું સાચવી રાખું છું તારી યાદો ને,

એ છે હૃદય જે કરે છતી બહુ વાજતે ગાજતે,
મારા જીવન માં તારી હાજરી ને,

ભલે નથી તું મારી પાસે આ ભૌતિક વિશ્વ માં,
જોજનો પણ થઇ જાય નાના, બંધ કરું જયારે આંખો ને,

યાદો ને હડસેલવાનો જરા સરખો પ્રયત્ન પણ,
ગહન કરી નાખે છે મારા મન માં તારા અસ્તિત્વ ને.

- સુગંધ.